NAV là gì? Cách tính giá trị tài sản ròng của doanh nghiệp và quỹ đầu tư

NAV (Net Asset Value) là giá trị tài sản ròng, được xác định bằng cách lấy tổng giá trị tài sản trừ đi các khoản nợ phải trả. 

Để xác định giá trị tài sản ròng, cần xem xét đồng thời tổng tài sản và các nghĩa vụ nợ của doanh nghiệp hoặc tổ chức. NAV là một khái niệm quan trọng trong phân tích tài chính và hoạt động đầu tư. Cùng Replus tìm hiểu công thức tính, ý nghĩa và cách ứng dụng chỉ số này.

NAV là gì?

NAV là viết tắt của Net Asset Value, có nghĩa là giá trị tài sản ròng. Chỉ số này được xác định bằng cách lấy tổng giá trị tài sản trừ đi tổng nợ phải trả tại một thời điểm nhất định.

Hiểu đơn giản, nếu một doanh nghiệp hoặc quỹ đầu tư sở hữu nhiều tài sản nhưng đồng thời có các khoản vay và nghĩa vụ thanh toán, NAV cho biết phần giá trị còn lại sau khi tính đến những khoản nợ đó.

NAV thường được sử dụng trong hai phạm vi:

• Đối với doanh nghiệp: Giá trị tài sản ròng thể hiện phần tài sản còn lại sau khi trừ các nghĩa vụ nợ, giúp cung cấp thêm góc nhìn về tình hình tài chính.
• Đối với quỹ đầu tư: NAV phản ánh tổng giá trị tài sản ròng của quỹ, làm cơ sở để xác định giá trị tài sản trên mỗi chứng chỉ quỹ (NAV/CCQ).

Như vậy, NAV giúp xác định phần giá trị tài sản còn lại sau khi trừ các nghĩa vụ nợ, cung cấp cơ sở để theo dõi tình hình tài chính của doanh nghiệp và giá trị tài sản của quỹ đầu tư. Tùy đối tượng áp dụng, chỉ số này sẽ có cách tính và mục đích sử dụng cụ thể.

Công thức tính NAV

Để xác định NAV trên mỗi cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ (CCQ), nhà đầu tư áp dụng công thức sau:

NAV/đơn vị = (Tổng giá trị tài sản – Tổng nợ phải trả) / Tổng số cổ phiếu hoặc CCQ đang lưu hành

Trong đó:

• Tổng giá trị tài sản: Bao gồm tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, các khoản phải thu, cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và những tài sản đầu tư khác tại thời điểm định giá.
• Tổng nợ phải trả: Gồm các khoản vay, công nợ, chi phí quản lý, phí vận hành, thuế và những nghĩa vụ tài chính cần thanh toán.
• Tổng số cổ phiếu hoặc CCQ đang lưu hành: Là số lượng cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ đã phát hành và chưa được doanh nghiệp hoặc quỹ mua lại tại thời điểm xác định NAV.

Kết quả của công thức cho biết giá trị tài sản ròng tương ứng với mỗi cổ phiếu hoặc CCQ. Trong đó, tổng giá trị tài sản sau khi trừ nợ phải trả chính là NAV của doanh nghiệp hoặc quỹ đầu tư.

Ví dụ minh họa: Giả sử một quỹ đầu tư có tổng giá trị tài sản là 500 tỷ đồng, tổng nợ phải trả là 100 tỷ đồng và 73 triệu chứng chỉ quỹ (CCQ) đang lưu hành.

Áp dụng công thức:

Bước 1: Tính tổng giá trị tài sản ròng (NAV).

NAV = 500 – 100 = 400 tỷ đồng

Bước 2: Tính giá trị tài sản ròng trên mỗi chứng chỉ quỹ (NAV/CCQ).

NAV/CCQ = 400 tỷ / 73 triệu

NAV/CCQ = ~ 5.479 đồng/CCQ

Như vậy, quỹ có tổng giá trị tài sản ròng là 400 tỷ đồng, tương ứng với khoảng 5.479 đồng trên mỗi chứng chỉ quỹ tại thời điểm định giá.

NAV có ý nghĩa gì trong tài chính và đầu tư?

Việc theo dõi NAV giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá tình hình tài chính, giá trị tài sản và những biến động liên quan.

Đối với doanh nghiệp

NAV cung cấp thêm góc nhìn về tình hình tài sản ròng, thể hiện mối quan hệ giữa tài sản doanh nghiệp sở hữu và các nghĩa vụ tài chính cần thanh toán.

Chỉ số này hỗ trợ doanh nghiệp:

• Theo dõi giá trị tài sản ròng: Xác định phần tài sản còn lại sau khi trừ nợ phải trả tại một thời điểm.
• Đánh giá cơ cấu tài chính: Xem xét mối quan hệ giữa tài sản và nghĩa vụ nợ để có thêm cơ sở phân tích tình hình tài chính.
• Theo dõi biến động tài sản: So sánh giá trị tài sản ròng giữa các kỳ để nhận biết những thay đổi về tài sản và nợ phải trả.

Tuy nhiên, giá trị tài sản ròng không phản ánh trực tiếp khả năng tạo doanh thu, lợi nhuận hoặc dòng tiền trong doanh nghiệp. Vì vậy, khi đánh giá tình hình tài chính, cần kết hợp thêm các chỉ tiêu như lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT) để có góc nhìn toàn diện hơn.

Đối với quỹ đầu tư

Chỉ số này giúp nhà đầu tư theo dõi quy mô tài sản và đánh giá hoạt động quản lý danh mục thông qua các khía cạnh:

• Phản ánh quy mô tài sản: Cho biết tổng giá trị tài sản còn lại sau khi trừ các nghĩa vụ nợ của quỹ.
• Xác định giá trị chứng chỉ quỹ: Là cơ sở tính giá trị tài sản ròng trên mỗi chứng chỉ quỹ (NAV/CCQ).
• Theo dõi biến động tài sản: So sánh các chỉ số qua từng kỳ để nhận biết sự thay đổi về giá trị danh mục.
• Đánh giá hoạt động đầu tư: Cung cấp thêm dữ liệu để xem xét hiệu quả quản lý quỹ khi kết hợp với lợi nhuận, chi phí và mức độ rủi ro.

NAV là chỉ tiêu phản ánh giá trị tài sản tại thời điểm định giá, không phải cam kết về lợi nhuận trong tương lai.

NAV tăng hoặc giảm phản ánh điều gì?

Sự biến động của giá trị tài sản ròng phụ thuộc vào thay đổi về tổng tài sản và các khoản nợ phải trả. Đối với quỹ đầu tư, các yếu tố như giá trị danh mục, thu nhập, chi phí và hoạt động góp hoặc rút vốn cũng ảnh hưởng đến chỉ số này.

Những yếu tố khiến NAV tăng

Giá trị tài sản ròng có thể tăng khi tài sản tăng giá, phát sinh thu nhập hoặc một phần nghĩa vụ nợ được miễn giảm mà không phải dùng tài sản để thanh toán.

Các nguyên nhân phổ biến gồm:

• Giá trị tài sản tăng: Giá cổ phiếu, trái phiếu hoặc các khoản đầu tư khác tăng làm tổng tài sản tăng.
• Phát sinh thu nhập: Doanh nghiệp hoặc quỹ nhận được cổ tức, lãi tiền gửi, lãi trái phiếu và các khoản thu nhập khác.
• Nợ phải trả được miễn hoặc xóa: Một nghĩa vụ nợ được miễn hoặc ghi giảm hợp lệ mà không cần dùng tài sản để thanh toán có thể làm tăng giá trị tài sản ròng.
• Quỹ nhận thêm vốn góp: Việc phát hành thêm chứng chỉ quỹ giúp tổng giá trị tài sản ròng tăng, nhưng không đồng nghĩa giá trị trên mỗi chứng chỉ quỹ cũng tăng.

Những yếu tố khiến NAV giảm

Ngược lại, giá trị tài sản ròng có thể giảm do:

• Giá trị tài sản suy giảm: Giá thị trường của các khoản đầu tư giảm hoặc tài sản bị tổn thất giá trị.
• Phát sinh chi phí: Phí quản lý, chi phí vận hành và các nghĩa vụ thanh toán làm giảm tài sản ròng.
• Nợ phải trả tăng mà không có tài sản tăng tương ứng: Các khoản chi phí hoặc nghĩa vụ tài chính phát sinh có thể làm giảm giá trị tài sản ròng.
• Danh mục đầu tư thua lỗ: Giá trị các tài sản mà quỹ nắm giữ suy giảm, kéo theo tổng tài sản ròng giảm.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nợ phải trả tăng hoặc giảm đều làm thay đổi chỉ số này. Chẳng hạn, khi doanh nghiệp vay 2 tỷ đồng và nhận số tiền tương ứng, tổng tài sản và nợ phải trả cùng tăng nên giá trị tài sản ròng không đổi. Tương tự, việc dùng tiền mặt để thanh toán khoản nợ có giá trị tương ứng cũng không làm thay đổi giá trị này nếu các yếu tố khác giữ nguyên.

Đối với quỹ đầu tư, nhà đầu tư nên theo dõi thêm NAV/CCQ để đánh giá biến động giá trị tài sản trên mỗi chứng chỉ quỹ, thay vì chỉ xem xét tổng NAV.

Phân biệt NAV với các chỉ số và khái niệm liên quan

NAV, NAV/CCQ, iNAV và giá thị trường ETF đều liên quan đến giá trị tài sản của quỹ đầu tư nhưng có cách xác định và mục đích sử dụng khác nhau. Bảng dưới đây giúp phân biệt các khái niệm này:

Như vậy, NAV phản ánh tổng giá trị tài sản ròng, NAV/CCQ cho biết giá trị tương ứng trên mỗi chứng chỉ quỹ, còn iNAV và giá thị trường ETF hỗ trợ theo dõi giá trị tham chiếu và mức giá giao dịch trong phiên. Phân biệt rõ các khái niệm này giúp nhà đầu tư đọc hiểu thông tin quỹ chính xác hơn.

Những lưu ý khi sử dụng NAV để đánh giá tài sản

NAV là chỉ tiêu hữu ích để theo dõi giá trị tài sản ròng nhưng không đủ để đánh giá toàn diện sức khỏe tài chính của doanh nghiệp hoặc hiệu quả hoạt động của quỹ đầu tư.

Một số điểm cần lưu ý khi sử dụng chỉ số này:

• Phản ánh giá trị tại một thời điểm: Giá trị tài sản ròng có thể thay đổi theo biến động của tài sản và nghĩa vụ nợ. Vì vậy, cần xem xét thời điểm định giá khi so sánh giữa các kỳ.
• Giá trị tài sản ròng cao không đồng nghĩa doanh nghiệp hoạt động tốt: Doanh nghiệp sở hữu nhiều tài sản vẫn có thể gặp khó khăn về dòng tiền, khả năng thanh toán hoặc hiệu quả kinh doanh.
• NAV/CCQ cao không có nghĩa quỹ đầu tư tốt hơn: Giá trị tuyệt đối trên mỗi chứng chỉ quỹ không đủ để kết luận chất lượng hay hiệu quả quản lý của quỹ.
• Cần xem xét phương pháp định giá: Đối với quỹ đầu tư, tài sản được xác định theo nguyên tắc định giá áp dụng cho từng loại tài sản và quy định liên quan.
• Không sử dụng chỉ số này làm căn cứ duy nhất để đầu tư: Nhà đầu tư cần xem xét thêm hiệu suất qua các giai đoạn, danh mục tài sản, chi phí và mức độ rủi ro.

Khi so sánh các quỹ đầu tư, nên theo dõi biến động NAV/CCQ qua những khoảng thời gian tương đương, đồng thời tính đến các khoản phân phối lợi nhuận và chi phí liên quan để đánh giá chính xác hơn.

Kết luận

Hiểu đúng NAV giúp người đọc có thêm cơ sở phân tích giá trị tài sản và tình hình tài chính của doanh nghiệp hoặc quỹ đầu tư. Tuy nhiên, để đánh giá toàn diện, cần kết hợp chỉ số này với các thông tin tài chính, danh mục tài sản và nghĩa vụ nợ liên quan.

Tìm hiểu thêm các thuật ngữ kinh doanh phổ biến cùng Replus để bổ sung kiến thức và nâng cao khả năng vận dụng trong công việc.